Przez lata powtarzano, że współczesne dzieci i nastolatki są „cyfrowymi tubylcami”, czyli pokoleniem, które od najmłodszych lat otoczone jest technologią i porusza się w świecie internetu z naturalną swobodą. Najnowsze wyniki badania EU Kids Online 2026 pokazują jednak, że rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej.
Młodzi Polacy doskonale potrafią korzystać ze smartfonów, mediów społecznościowych czy komunikatorów, ale często nie rozumieją podstawowych mechanizmów działania internetu. Co więcej, wielu z nich jest przekonanych, że nie musi się już niczego uczyć.
Pewność siebie większa niż wiedza
Badaniem objęto 1,5 tysiąca uczniów w wieku od 10 do 16 lat. Większość z nich wysoko oceniła własne kompetencje cyfrowe. Problem w tym, że wyniki testów wiedzy pokazały coś zupełnie innego.
Co trzeci młody człowiek uważa, że pierwszy wynik wyszukiwania w internecie jest automatycznie najlepszym źródłem informacji. Wielu badanych nie potrafiło odpowiedzieć na pytania dotyczące podstaw funkcjonowania sieci, algorytmów czy wiarygodności informacji.
Eksperci podkreślają, że obala to popularny mit o „cyfrowych tubylcach”.
Samo dorastanie ze smartfonem w ręku nie oznacza bowiem posiadania wiedzy cyfrowej.
Niepokojące treści na wyciągnięcie ręki
Badanie pokazuje również skalę zagrożeń, z jakimi młodzi ludzie spotykają się każdego dnia w internecie.
Aż dziewięciu na dziesięciu respondentów deklaruje, że miało kontakt z treściami, które można uznać za szkodliwe. Są to między innymi materiały promujące przemoc, samookaleczenia, zaburzenia odżywiania, pornografię czy teorie spiskowe.
Co szczególnie niepokoi, młodzi często trafiają na takie treści przypadkowo. Nie wyszukują ich świadomie, lecz są im podsuwane przez algorytmy mediów społecznościowych.
Samotni wobec problemów
Internetowe zagrożenia nie kończą się na treściach.
Badanie pokazuje, że wielu młodych ludzi doświadcza cyberprzemocy, agresji słownej lub innych niepokojących sytuacji online. Mimo to aż 20 proc. badanych przyznało, że nie rozmawiało o swoich doświadczeniach z nikim.
Jeśli już szukają pomocy, najczęściej zwracają się do rówieśników. Rodzice, opiekunowie i nauczyciele pozostają daleko w tyle.
To sygnał ostrzegawczy nie tylko dla szkół, ale również dla rodzin.
Sztuczna inteligencja weszła do szkół
Nowym elementem badania były pytania dotyczące sztucznej inteligencji.
Podobne tematy
Okazało się, że z narzędzi AI korzysta już 80 proc. badanych uczniów. Najczęściej wykorzystują je do pisania tekstów, streszczania materiałów szkolnych, szukania pomysłów czy podejmowania codziennych decyzji.
Coraz częściej młodzi ludzie pytają sztuczną inteligencję także o sprawy osobiste.
Jednocześnie większość badanych przyznaje, że nie ma pojęcia, jaki wpływ AI będzie miała na ich życie w ciągu najbliższych dziesięciu lat.
Wiedzą, że internet jest niebezpieczny. Nie chcą się jednak uczyć
Paradoksalnie młodzi ludzie są świadomi zagrożeń obecnych w sieci. Nie wierzą bezkrytycznie we wszystko, co zobaczą w internecie i dostrzegają istniejące ryzyka.
Jednocześnie większość z nich nie widzi potrzeby zdobywania dodatkowej wiedzy.
Od 60 do 70 proc. respondentów deklaruje, że nie chce uczestniczyć w zajęciach dotyczących bezpieczeństwa w sieci, ponieważ uważa, że wie już wszystko, co powinno wiedzieć.
To właśnie ten wniosek eksperci uznają za jeden z najbardziej niepokojących.
Pokolenie online potrzebuje edukacji
Wyniki EU Kids Online 2026 pokazują, że Polska stoi dziś przed nowym wyzwaniem edukacyjnym. Młodzi ludzie potrafią korzystać z technologii, ale często nie rozumieją zasad jej działania. Są obecni w sieci niemal przez cały czas, a jednocześnie nie zawsze potrafią odróżnić wiarygodną informację od manipulacji.
W świecie, w którym sztuczna inteligencja, algorytmy i media społecznościowe coraz mocniej wpływają na codzienne życie, sama umiejętność obsługi smartfona przestaje wystarczać.
Prawdziwą kompetencją przyszłości nie będzie korzystanie z internetu.
Będzie nią umiejętność rozumienia tego, jak internet działa.
